Edebiyat, derin ve güçlü köklere sahip bir sanattır. Bünyesinde birçok sanatçı bulundurmakla beraber sayısız duyguya sözcülük eder. Öyle ki her milletin bir edebiyatı bulunmaktadır. Bununla birlikte de, o edebiyata ait yüzlerce eser okurlarının kitaplığında yaşamaya devam eder. Bugün ki yazımızda da Türk edebiyatının kitaplığında olan ve muhakkak okunması gereken 10 eseri sizler için derledik.
1) Dede Korkut Hikayeleri
Dede Korkut Hikayeleri, Türk edebiyatında ilk basamak olarak görülebilir. Önceki yazılarımızda detaylı bilgi verdiğimiz (Dede Korkut ve Hikayeleri – Aydın Kalemler ) bu eserin muhakkak okunması gerekmektedir.
2) Taaşuk-ı Talat ve Fitnat
Kelimelere ve anlamlarına hakimiyeti ile bilinen Şemseddin Sami’nin eseri olan Taaşuk-ı Talat ve Fitnat, ters köşe sevenler için muazzam bir romandır. Gerek üslubu gerek tasvirleriyle bir çırpıda okunabilecek Türk edebiyatı klasiğidir.
3) İntibah
Aşkın doğru, aşık olunan kişinin yanlış olmasını ustaca anlatan bir eser olan İntibah, Namık Kemal’e aittir. Namık Kemal’in sürgün edildiği yıllarda yazdığı bu roman yıllar içerisinde birçok sansüre maruz kalmış, orijinal halini kaybetmiştir. Türk Edebiyatı tarihinde ‘’ilk edebi roman’’ olarak değerlendirilmektedir.
4) Sergüzeşt
Şemseddin Sami’nin bir diğer romanı olan Sergüzeşt, bir geçiş eseri olarak kabul edilir. Öyle ki romantizmden realizme geçilmesini kölelik kavramı üzerinden anlatan yazar, dönemin yöneticileri tarafından dikkat çekmiştir. Sergüzeşt kelimesinin anlamı maceradır. Aynı zamanda bu eser, Şemseddin Sami’nin Paris’e kaçış macerasını başlatan eserdir.
5) Zehra
Servet-i Fünûn döneminde yayımlanan eserin sahibi, Türk Edebiyatı tarihinde birçok ilke sahip olan Nabızâde Nazım’dır. Zehra romanı da Türk edebiyatında ilk psikolojik roman denemesi olarak kabul edilir. Zehra, kıskançlığın başlattığı sürüklenmeden dolayı çığ gibi büyüyen ve hızla sürüklenen hayatları anlatmaktadır.
6) Araba Sevdası
Araba Sevdası, Türk Edebiyatı tarihinde ilk realist roman olarak kabul edilir. Recaizade Mahmut Ekrem’in eseri olan Araba Sevdası, yanlış batılılaşma ve kültür karmaşası sonucu gülünç duruma düşen Bihruz Bey’i anlatmaktadır.
7) Aşk-ı Memnu
Sezonlarca ekranlardan ayrılmayan ve replikleriyle günümüzde bile hatırlanan senaryoya ilham olan eserin sahibi, Halit Ziya Uşaklıgil’dir. Roman, Servet-i Fünun döneminin üslubunu sıkça hatırlatırken ‘’Yasak Aşk’’ temasının da kusursuzca işlendiğini göstermektedir.
8) Eylül
Türk Edebiyatı tarihinde ‘’ İlk Psikolojik Roman’’ olarak bilinen Eylül, Mehmet Rauf’a ait bir romandır. Romanın içindeki aşk üçgeni, dönemdeki sadakatsiz ilişkilerin vâr olduğuna örnektir. Olayın arka planda, bireyin ve duygularının ise esas konu olması, dönemi içerisinde dikkat çekmiştir.
9) Çalıkuşu
Yayımlandıktan sonra Anadolu’da büyük bir uyanışa sebep olan Çalıkuşu, Reşat Nuri Güntekin’in muhakkak okunması gereken eseridir. Zamanla okurlarının romandaki Feride karakteri gibi eğitime önem vermesi, Reşat Nuri Güntekin’in Anadolu’da etkili olan bir yazar olduğunun kanıtıdır. Romandaki çarpık ilişkilerin masum duyguları etkilemesi de göze çarpmaktadır. Romanın ‘’Çalıkuşu’’ adını alması da, romandaki Feride karakterinin çalıkuşuna benzetilmesine bağlıdır. Öyle ki birçok düşünceyi değiştiren bu romanın Türk edebiyatında yeri büyüktür.
10) Mai ve Siyah
Mai Arapça bir kelimedir. Türkçede ki karşılığı mavi olan bu kelimenin romandaki karşılığı ise hayallerin uçsuz bucaksız düşünülmesidir. Hayallerin gerçeklerle yok olduğu bölüme ise siyah adı verilmiştir. Türk edebiyatında bu roman ‘’Batılı Anlamda İlk Roman’’ olma özelliğini kazanmıştır. Romanın karakterlerinden biri olan Ahmet Cemil’in şair olma hevesi anlatılmaktadır. Gerek üslubunun sanatlı oluşu gerekse kelimelerin çok ince düşünülmesi, eserin sahibinin Halit Ziya Uşaklıgil’den başkası olmadığını bizlere hatırlatmaktadır.
(Sıralama eserlerin yayım tarihine göre yapılmıştır.)
*** Eklenen görsellerdeki hiçbir kitap yayınevi reklamı içermemektedir. Eklenen görseller fikir amaçlı eklenmiştir.
